645 lat Barczewa

Zapewne przy sporządzaniu planu zabudowy miasta, pomagał Henrykowi Jan. Średniowieczny układ miasta oparto na planie regularnego prostokąta z układem ulic w formie szachownicy. W jego centralnej części znajdował się rynek miejski ze studnią pośrodku i wagą miejską (później w tym miejscu stanął ratusz). Wokół umiejscowiono kamieniczki mieszczan. Wzdłuż ulic wybudowano domy mieszkalne a na ich zapleczu pomieszczenia gospodarcze. W północno-wschodniej części miasta usytuowano zamek biskupi. Obok zamku wybudowano kościół farny św. Anny i św. Szczepana, natomiast dalej na wschód pobudowano klasztor Franciszkanów z kościołem św. Andrzeja Apostoła. Mnisi przy klasztorze, na dawnych Kapuśniakach, utworzyli sztuczny staw, który do 1945 roku zwano Młyńskim.

Na dwanaście miast dominium warmińskiego, które w tamtym okresie otrzymały prawa miejskie, tylko w Barczewie zarezerwowano w przywileju lokacyjnym tego miasta plac (10 na 30 prętów, tj. 37,5 m na 112,5 m) dla klasztoru. Miastu przyznano 180 włók ziemi, tj. 3.034 ha. Z tego 80 włók pod zabudowę, a 100 włók jako tak zwany teren gminny – na pastwiska i wyręby leśne. Było to bardzo ważne, bo gwarantowało bezpłatny budulec oraz paszę dla bydła i zwierząt domowych. Mimo że w ówczesnych osadach miejskich rozwijał się handel i rzemiosło, podstawowym źródłem utrzymania ludności pozostawało rolnictwo. Każde z nowo zakładanych miast warmińskich otrzymywało teren gminny, gdyż ziemia była wolna od wszystkich powinności. Gdyby jednak część ziemi została wzięta pod uprawę, użytkownicy mieli z niej płacić proboszczowi niewielką daninę, tak zwaną kalendę.

Prawa miejskie zawierały ponadto szereg szczegółowych przepisów. Między innymi mieszczanom zezwalano na połów ryb w rzekach, przepływających przez teren miejski, ale na własny użytek, bez prawa sprzedaży. Mogli oni także polować na zające, lisy i ptactwo, również bez prawa sprzedaży upolowanej zwierzyny.

Mieszkańcy, poza rolnictwem zajmowali się handlem i rzemiosłem. Dla prowadzenia handlu wyznaczono miejsca na specjalne kramy wokół rynku. Tutaj rzemieślnicy sprzedawali swoje wyroby. Nie wolno im bowiem było handlować we własnych domach. Za korzystanie z kramów musieli płacić osobny czynsz. Wpływy pochodzące z opłat z masarni, piekarni, łaźni, kramów szewskich, fryzjerni, a także z wagi miejskiej i wszystkich innych źródeł miejskich, dzielono na trzy części, z których jedną otrzymywał biskup, drugą sołtys, a trzecią gmina miejska. Dochody z czynszów przeznaczono na budowę murów miejskich, bram, wież obronnych i na inne potrzeby miasta, w tym na utrzymanie szpitala i przytułku dla bezdomnych.