645 lat Barczewa

Barczewo na przestrzeni dziejów oparło się wielu tragediom. Jedną z nich były liczne pożary, po których jednak miasto zawsze powracało do dawnej świetności. Pierwszy pożar, jaki miał miejsce w roku 1380, zniszczył drewnianą zabudowę. W 1414 r., w czasie wojny polsko-krzyżackiej miasto z zamkiem i klasztorem ponownie spłonęło. Ledwie odbudowane, w 1418 r., strawił kolejny pożar.

Na początku lutego 1454 r., Wartberg należał do Związku Pruskiego. W lipcu następnego roku miasto zajął Jerzy von Schlieben, natomiast w latach 1466-1772 pozostawało w granicach państwach polskiego, na autonomicznym obszarze podległym władzy biskupów warmińskich. W okresie wojny Polski z Zakonem, w latach 1519-1521 miasto kilkakrotnie było w niebezpieczeństwie. W kwietniu 1520 r., w pobliżu miasta oddział wojsk krzyżackich stoczył bitwę z siłami mazowieckimi, w listopadzie przed wojskami zakonnymi Barczewo osłonił polski rotmistrz Mikołaj Skotnicki. Ostatni raz wojska krzyżackie podeszły pod Barczewo w styczniu 1521 r., jednak po krótkim ostrzale artyleryjskim odstąpiły od próby dalszego ataku. Pożary w 1544, 1594 i 1596 r., nie oszczędziły miasta. W roku 1601 biskup warmiński, Piotr Tylicki zarządził, by wszystkie domy w mieście pokryto dachówką.

Druga połowa XVI w., to okres rozwoju rzemiosła. Wybudowano nowe domy oraz szpital. W 1656 r., miasto znalazło się pod okupacją wojsk brandenburskich, a w pierwszej połowie XVIII w., nękane było przemarszami wojsk szwedzkich i polskich. W latach 1709-1711 w Barczewie panowała epidemia dżumy, która spowodowała zubożenia w liczbie mieszkańców. W 1807 r., miasto okupowane było przez wojska francuskie. Po wojnach napoleońskich liczba mieszkańców spadła z 1818 w roku 1795 do 1510 w 1810 roku. Kiedy umilkły wojny, dał o sobie znać kolejny pożar w 1798 r., który okazał się dla zamku biskupiego ostatni. Zniszczenia były tak wielkie, że zdecydowano się na jego częściową rozbiórkę, a lepiej zachowane skrzydło mieszkalne w 1826 r., przebudowano na potrzeby szkoły ewangelickiej.

W 1772 r., w wyniku rozbioru, Barczewo znalazło się pod całkowitym panowaniem państwa pruskiego. W 1800 roku część przyklasztornych ogrodów zamieniła się w wielką budowę. W 1808 roku stał już trzykondygnacyjny budynek, posadowiony na szerokich – metrowych – fundamentach z sutereną w kształcie litery „T”, zwieńczony kwadratową wieżyczką, na której w latach późniejszych zamontowano zegar. Dach pokryto czerwoną dachówką, a narożniki i część frontową ozdobiono rzeźbami – figurami świętych. W części frontowej budynku umieszczono duże cele. Pojedyncze cele zawierało środkowe, czterokondygnacyjne skrzydło z niskim parterem. Tam wielu zakonników, zapewne za jakieś przewinienia, spędzało czas w jednoosobowych celach. Prawdopodobnie przez to klasztor zyskał miano „Domu Karnego”. Po roku 1810 władze pruskie wielokrotnie próbowały zamknąć klasztor. Jednak dzięki uporowi gwardiana klasztoru o. Tyburcjusza Bojarzynowskiego i interwencji w Berlinie biskupa warmińskiego Józefa von Hohenzollerna, spokrewnionego z domem panującym, nie doszło do zamknięcia. Jednak nie zrezygnowano z tych zamierzeń. Dopiero na mocy Dekretu Rządu Pruskiego z 30 października 1810 roku państwo pruskie przejęło większość dóbr zakonników, w tym budynki, ziemie i łąki. Później, na podstawie Dekretu Rządu Pruskiego z roku 1812, w tym samym roku, w trzykondygnacyjnym budynku, osadzono pierwszych więźniów. W kolejnych latach systematycznie rugowani przez władze pruskie zakonnicy, stopniowo opuszczali klasztor. Z tego okresu pochodzi także zakaz przyjmowania do klasztoru nowicjuszy.